Chip do pomiaru czasu pozwala automatycznie przypisać moment przekroczenia linii startu, mety i punktów kontrolnych do konkretnego zawodnika, informuje kuriersportu.pl. Na biegach masowych zastąpił ręczne mierzenie czasu tam, gdzie jednocześnie startują setki albo tysiące osób.
Nie oznacza to jednak, że chip sam „mierzy bieg”. W typowym systemie RFID identyfikuje zawodnika, mata lub antena rejestruje jego przejście, dekoder zapisuje odczyt, a oprogramowanie łączy dane z numerem startowym. Dlatego chip do pomiaru czasu jest tylko jednym elementem całego systemu.
Jak działa elektroniczny pomiar czasu na biegu
Najczęściej zawodnik otrzymuje numer startowy z niewielkim tagiem RFID umieszczonym z tyłu. W innych systemach transponder może być mocowany do buta albo kostki. Rozwiązania przeznaczone do masowych biegów ulicznych coraz częściej wykorzystują lekkie, pasywne tagi zintegrowane z numerem.
Na starcie i mecie leżą maty zawierające anteny. Podobne punkty mogą pojawić się również na 5., 10. czy 15. kilometrze. Gdy zawodnik znajdzie się w polu anteny, system odczytuje unikalny identyfikator jego taga oraz zapisuje moment przejścia. Producent systemów MYLAPS opisuje tę zasadę w swoim wyjaśnieniu działania pomiaru biegowego.
„Passive chips don’t send a signal but are activated and detected by antennas.”
MYLAPS
Chip nie musi znać nazwiska zawodnika. Wystarczy unikalny kod, który system wyników wcześniej połączył z konkretnym numerem startowym.
Proces można sprowadzić do pięciu kroków:
- zawodnik otrzymuje tag przypisany do swojego numeru;
- przekracza matę na starcie;
- antena wykrywa tag i przekazuje dane do dekodera;
- kolejne maty zapisują międzyczasy oraz moment przekroczenia mety;
- oprogramowanie zestawia odczyty i oblicza wynik.
To właśnie dlatego w pakiecie startowym i systemie zapisów dane uczestnika muszą być przypisane do właściwego numeru. Bieg z numerem innej osoby może prowadzić nie tylko do błędnego wyniku, lecz także do problemów z klasyfikacją.
Chip pasywny i aktywny – czym się różnią
W biegach spotyka się przede wszystkim dwa rodzaje technologii. Różnica nie sprowadza się do wyglądu transpondera.
| Cecha | Chip pasywny RFID | Chip aktywny |
|---|---|---|
| Zasilanie | bez własnej baterii | posiada baterię |
| Aktywacja | przez pole anteny | sam wysyła sygnał |
| Typowe zastosowanie | biegi masowe | sport wymagający wysokiej precyzji |
| Mocowanie | najczęściej numer startowy | kostka, rower lub inne wyposażenie |
| Koszt pojedynczego taga | niższy | wyższy |
| Ponowne wykorzystanie | zależnie od systemu | zazwyczaj tak |
MYLAPS podaje, że aktywny transponder jest zasilany baterią i wysyła własny kod do pętli detekcyjnej, natomiast pasywny tag zostaje aktywowany przez antenę. Producent wskazuje dla części aktywnych systemów dokładność sięgającą 0,003 sekundy, podczas gdy technologia BibTag jest zoptymalizowana przede wszystkim pod obsługę dużych grup uczestników.
„An active chip is battery powered and sends a unique code to the detection loop.”
MYLAPS
W typowym biegu ulicznym większe znaczenie niż ekstremalna dokładność pojedynczego transpondera ma niezawodne odczytanie tysięcy zawodników. System musi poradzić sobie z sytuacją, w której przez szeroką linię mety w krótkim czasie przebiega duża grupa.
Czas brutto i netto – który pokazuje chip
Najwięcej nieporozumień powoduje różnica między czasem brutto a netto. Obie wartości mogą pochodzić z tego samego systemu, ale ich początek liczony jest inaczej.
Czas brutto, nazywany również gun time, rozpoczyna się w chwili oficjalnego sygnału startowego. Jeśli zawodnik stoi daleko od linii i przekroczy ją trzy minuty później, te trzy minuty pozostają częścią czasu brutto.
Czas netto zaczyna się dopiero wtedy, gdy chip zawodnika zostanie odczytany na linii startowej. Kończy się na macie mety. Daje więc informację, ile rzeczywiście trwało pokonanie trasy od startu do finiszu przez konkretną osobę.
| Sytuacja | Czas brutto | Czas netto |
|---|---|---|
| Sygnał startu | 0:00 | jeszcze nie biegnie |
| Przekroczenie startu po 2 min | 2:00 | 0:00 |
| Przekroczenie mety po 52 min od wystrzału | 52:00 | 50:00 |
World Athletics rozróżnia te wartości jednoznacznie. Zgodnie z aktualnymi przepisami oficjalny czas jest liczony od sygnału startowego do przekroczenia mety, natomiast czas od faktycznego przekroczenia linii startu do mety może zostać podany zawodnikowi, ale nie jest oficjalnym czasem w rozumieniu tej reguły. Szczegóły znajdują się w przepisach World Athletics.
„The official time shall be the time elapsed between the firing of the starting gun and the athlete reaching the finish line.”
World Athletics
Przy dużym biegu różnica między brutto i netto może wynosić kilka, a przy ogromnej fali startowej nawet więcej minut.
Szersze wyjaśnienie zależności między wynikiem, trasą i klasyfikacją znajduje się również w materiale o tym, jak działa pomiar czasu i atest trasy.
Po co są maty na trasie
Mata na mecie nie jest jedynym punktem potrzebnym organizatorowi. Elektroniczny pomiar czasu na biegu może obejmować kilka lub kilkanaście punktów kontrolnych.
Najczęściej służą one do:
- zapisywania międzyczasów;
- potwierdzenia, że zawodnik przebiegł całą trasę;
- śledzenia uczestników podczas imprezy;
- wykrywania brakujących odczytów;
- szybszego przygotowania klasyfikacji;
- przekazywania danych do serwisów wynikowych i aplikacji.
Przykładowo półmaraton może mieć odczyt na starcie, 5 km, 10 km, 15 km i mecie. Organizator otrzymuje wtedy historię przejścia zawodnika przez kolejne punkty, a nie wyłącznie końcowy rezultat.
Brak odczytu w jednym punkcie nie zawsze oznacza automatyczną dyskwalifikację, ale może wymagać sprawdzenia danych przez obsługę zawodów.
Systemy tego typu pozwalają także publikować międzyczasy niemal na bieżąco. Mechanizm jest szczególnie użyteczny podczas maratonów i półmaratonów, gdzie rodzina lub kibice mogą śledzić tempo zawodnika bez czekania na wynik końcowy.
Czy chip może nie zostać odczytany
Może. Nowoczesne systemy osiągają bardzo wysoką skuteczność detekcji, ale technologia nadal wymaga prawidłowego użycia. MYLAPS deklaruje dla swojego rozwiązania biegowego BibTag wskaźnik detekcji powyżej 99,8 proc.
Problemy pojawiają się najczęściej, gdy:
- numer z tagiem zostanie mocno zagięty;
- chip zostanie oderwany od numeru;
- zawodnik przykryje numer w sposób utrudniający odczyt;
- transponder zostanie zamocowany w niewłaściwym miejscu;
- uczestnik ominie matę kontrolną;
- wystąpi awaria sprzętu lub infrastruktury.
W przypadku pasywnego taga na numerze najlepiej pozostawić go dokładnie w formie wydanej przez organizatora. Nie należy odklejać elementu RFID, przekładać go na inny numer ani dowolnie go składać.
Zasady konkretnej imprezy zawsze wynikają z regulaminu. Przygotowując się do zawodów, warto zestawić je z praktyczną organizacją dnia startu od depozytu do mety, ponieważ problemy z numerem i chipem najłatwiej rozwiązać jeszcze przed wejściem do strefy.
Czy chip pokazuje dokładnie to samo co zegarek GPS
Nie, ponieważ urządzenia mierzą coś innego. Pomiar czasu na zawodach biegowych opiera się na fizycznym przekroczeniu określonych punktów, natomiast zegarek rejestruje pozycję GPS i na jej podstawie szacuje przebyty dystans oraz tempo.
Chip może zarejestrować, że zawodnik przekroczył linię 10 km o 10:42:18. Zegarek próbuje równocześnie ustalić, gdzie uczestnik znajdował się między poszczególnymi punktami. Zakłócenia GPS, wysokie budynki, zakręty oraz sposób poprowadzenia toru biegu mogą powodować różnice.
Dlatego czas z oficjalnego systemu jest podstawą wyniku zawodów. Zegarek pozostaje narzędziem treningowym i pomaga kontrolować tempo.
Na mecie liczy się odczyt systemu organizatora, a nie moment ręcznego zatrzymania stopera na nadgarstku.
Tak samo dystans pokazany przez GPS nie rozstrzyga, czy atestowana trasa rzeczywiście miała 10 km lub 21,0975 km. Zawodnik biegnie po własnym torze, omija innych uczestników i zwykle pokonuje więcej niż najkrótsza linia, po której wykonuje się oficjalny pomiar trasy.
Najczęstsze pytania
Czy chip trzeba włączać przed biegiem?
Zwykle nie. Pasywny tag RFID nie ma własnej baterii i jest aktywowany przez system detekcyjny. Zawodnik nie wykonuje żadnej dodatkowej operacji podczas startu ani na mecie.
Gdzie znajduje się chip w numerze startowym?
Najczęściej z tyłu numeru znajduje się cienki tag RFID. W niektórych zawodach stosowany jest osobny transponder mocowany do buta albo kostki.
Co mierzy chip na biegu?
Chip biegowy RFID identyfikuje zawodnika w momencie przejścia przez punkt pomiarowy. System zapisuje czas tego przejścia i na podstawie kolejnych odczytów wylicza wynik oraz międzyczasy.
Czy czas netto jest oficjalnym wynikiem?
W zawodach rozgrywanych według reguł World Athletics oficjalny czas biegu drogowego jest liczony od sygnału startowego do mety. Czas netto może być publikowany jako indywidualna informacja dla uczestnika, natomiast zasady klasyfikacji konkretnego biegu należy sprawdzić w regulaminie.
Co zrobić, jeśli wyniku nie ma?
Najpierw należy sprawdzić wyniki po numerze startowym. Jeśli brakuje rezultatu albo międzyczasu, trzeba zgłosić problem organizatorowi lub firmie obsługującej pomiar i podać numer startowy oraz możliwie dokładny czas ukończenia biegu.
Czy można biec z chipem innej osoby?
Nie powinno się tego robić. Kod transpondera jest przypisany do danych konkretnego uczestnika, dlatego zamiana numerów prowadzi do błędnej klasyfikacji i może skutkować dyskwalifikacją.
Warto też przypomnieć sylwetkę Lionel Messi zakończył karierę w reprezentacji Argentyny: ile rozegrał meczów, strzelił goli i co wygrał z kadrą
