Jedna z najbardziej utytułowanych maratonek świata znalazła się w centrum sprawy dopingowej, którą śledzi również sportowy serwis informacyjny kuriersportu.pl. Peres Jepchirchir, mistrzyni olimpijska i aktualna mistrzyni świata w maratonie, została tymczasowo zawieszona po wykryciu erytropoetyny (EPO) w próbce pobranej przed jej sierpniowym zwycięstwem w Sydney. Decyzję ogłosiła 23 października 2026 roku Athletics Integrity Unit (AIU), jednostka odpowiedzialna za ochronę uczciwości rywalizacji w lekkoatletyce.
Sprawa 33-letniej Kenijki budzi szczególne zainteresowanie ze względu na moment przeprowadzenia kontroli. Jepchirchir wygrała maraton w Sydney 30 sierpnia, nie wiedząc jeszcze publicznie o zarzutach, które dwa miesiące później postawiły pod znakiem zapytania jej sportową przyszłość. Na razie nie zapadła jednak ostateczna decyzja o dyskwalifikacji.
Kontrola przed maratonem w Sydney. Co wykryto w próbce Jepchirchir?
The AIU has provisionally suspended reigning World and former Olympic champion, Peres Jepchirchir, after an out-of-competition sample, collected in Kenya prior to her recent Sydney Marathon victory, returned an adverse analytical finding for EPO. 1/2 https://t.co/Y7Z82wyUyk
— Athletics Integrity Unit (@aiu_athletics) October 23, 2026
Według komunikatu Athletics Integrity Unit próbkę pobrano w Kenii poza zawodami, jeszcze przed startem zawodniczki w Australii. Badanie wykazało obecność EPO, substancji znajdującej się na liście środków zabronionych.
AIU nie podała dokładnej daty pobrania próbki ani szczegółowego harmonogramu dalszego postępowania. Wiadomo natomiast, że zawodniczka została objęta tymczasowym zawieszeniem, które uniemożliwia jej udział w rywalizacji sportowej podczas trwania procedury.
Najważniejszy szczegół tej sprawy dotyczy chronologii: próbkę z nieprawidłowym wynikiem pobrano jeszcze przed zwycięstwem Jepchirchir w jednym z najważniejszych maratonów sezonu.
Jak poinformowała agencja Reuters, agent biegaczki Gianni Demadonna przyznał, że czuje się fatalnie w związku z zaistniałą sytuacją. Podkreślił również, że sportowcy stosujący niedozwolone środki poprawiające wyniki powinni ponosić konsekwencje. Jego wypowiedź nie oznacza jednak przyznania się Jepchirchir do naruszenia przepisów.
Czym jest EPO i dlaczego jej stosowanie jest zabronione?
Erytropoetyna (EPO) to hormon, który pobudza szpik kostny do produkcji czerwonych krwinek. Organizm wytwarza go naturalnie, przede wszystkim w nerkach. Syntetyczne preparaty EPO znajdują zastosowanie medyczne, między innymi w leczeniu niektórych rodzajów niedokrwistości.
W sporcie wytrzymałościowym dodatkowa stymulacja produkcji czerwonych krwinek może zwiększać zdolność krwi do transportowania tlenu. Dla zawodnika pokonującego ponad 42 kilometry ma to szczególne znaczenie, ponieważ dostępność tlenu wpływa na możliwości utrzymywania intensywnego wysiłku.
Zgodnie z listą substancji zabronionych WADA obowiązującą w 2026 roku erytropoetyny należą do kategorii S2 i są zakazane zarówno podczas zawodów, jak i poza nimi.
Stosowanie EPO bez odpowiednich wskazań medycznych i nadzoru wiąże się także z zagrożeniami zdrowotnymi. Nadmierny wzrost liczby czerwonych krwinek może zwiększać lepkość krwi oraz ryzyko powikłań zakrzepowych.
Czy Peres Jepchirchir straci zwycięstwo w maratonie w Sydney?
To jedno z najważniejszych pytań po ogłoszeniu decyzji AIU. Tymczasowe zawieszenie nie oznacza automatycznego anulowania wyniku, a dalsze konsekwencje będą zależały od ustaleń postępowania antydopingowego.
30 sierpnia Jepchirchir wygrała maraton w Sydney z czasem 2:18:31. Jej przewaga nad drugą na mecie Irine Cheptai wyniosła 3 minuty i 40 sekund. Trzecia była Etiopka Shure Demise, która uzyskała 2:22:33. Szczegółowe wyniki i przebieg rywalizacji opublikowała World Athletics.
Kenijka prowadziła zdecydowanie w końcowej części biegu i przekroczyła linię mety zaledwie dziewięć sekund za rekordem trasy ustanowionym rok wcześniej przez Sifan Hassan.
Organizatorzy TCS Sydney Marathon nie ukrywali rozczarowania informacją o zawieszeniu zwyciężczyni. W oficjalnym oświadczeniu zaznaczyli jednak, że zawodniczce przysługuje prawo do rzetelnego postępowania.
„Każdy sportowiec, który staje na starcie w Sydney, zasługuje na rywalizację na równych zasadach”.Organizatorzy TCS Sydney Marathon, tłumaczenie fragmentu oświadczenia z 23 października 2026 roku.
Organizatorzy przypomnieli również o zasadach obowiązujących w cyklu Abbott World Marathon Majors. Zawodnik, który zostanie ukarany za naruszenie przepisów antydopingowych dyskwalifikacją trwającą co najmniej trzy miesiące, podlega dożywotniemu wykluczeniu ze wszystkich ośmiu maratonów należących do cyklu.
Na obecnym etapie te sankcje nie zostały nałożone na Jepchirchir. O tym, czy jej rezultat z Sydney pozostanie w oficjalnych tabelach, zdecydują dopiero dalsze ustalenia.
Od olimpijskiego złota do mistrzostwa świata. Kim jest Peres Jepchirchir?
Jepchirchir przez lata należała do ścisłej światowej czołówki biegów ulicznych. Jej największe sukcesy obejmują zarówno najważniejsze imprezy mistrzowskie, jak i prestiżowe maratony miejskie.
- 2021 – igrzyska olimpijskie w Tokio: złoty medal w maratonie kobiet.
- 2021 – maraton w Nowym Jorku: zwycięstwo w jednym z najbardziej prestiżowych biegów ulicznych świata.
- 2022 – maraton w Bostonie: kolejny triumf na dystansie 42,195 km.
- 2024 – maraton w Londynie: zwycięstwo z wynikiem 2:16:16, będącym wówczas rekordem świata w biegu kobiet bez udziału męskich pacemakerów.
- 2025 – mistrzostwa świata w Tokio: złoty medal w maratonie.
- 2026 – maraton w Sydney: zwycięstwo z czasem 2:18:31, którego dalszy status może zależeć od rozstrzygnięcia sprawy dopingowej.
Szczególnie pamiętny był jej występ podczas mistrzostw świata w Tokio we wrześniu 2025 roku. Jepchirchir pokonała wówczas Etiopkę Tigst Assefę po zaciętej walce na ostatnich metrach. Obie zawodniczki dzieliły na mecie zaledwie dwie sekundy: zwyciężczyni uzyskała 2:24:43, a srebrna medalistka 2:24:45. Wynik potwierdzają oficjalne rezultaty World Athletics.
Kenijka odnosiła też sukcesy w półmaratonie, zdobywając tytuły mistrzyni świata i ustanawiając rekordy na tym dystansie. Z tego powodu obecne postępowanie dotyczy zawodniczki, która przez wiele sezonów wyznaczała poziom światowej rywalizacji długodystansowej.
Kolejna sprawa dopingowa w kenijskich biegach długodystansowych
Przypadek Jepchirchir pojawia się w trudnym momencie dla kenijskiej lekkoatletyki. Od powstania AIU w 2017 roku ponad 140 sportowców z Kenii zostało ukaranych za naruszenia przepisów antydopingowych.
Jednym z najgłośniejszych wcześniejszych przypadków była sprawa Ruth Chepngetich, rekordzistki świata w maratonie. W 2025 roku otrzymała trzyletnią dyskwalifikację po naruszeniu przepisów dotyczących obecności zabronionej substancji hydrochlorotiazydu (HCTZ).
Nie oznacza to oczywiście, że wszyscy kenijscy biegacze uczestniczą w niedozwolonych praktykach. Kolejne postępowania pokazują jednak skalę wyzwań stojących przed krajowym systemem kontroli antydopingowej. Ma to dodatkowe znaczenie w perspektywie mistrzostw świata w lekkoatletyce, które w 2029 roku mają odbyć się w Nairobi.
Co dalej z zawieszeniem Peres Jepchirchir?
Na 24 października 2026 roku sprawa pozostaje na etapie tymczasowego zawieszenia. Nie ogłoszono jeszcze ostatecznej sankcji ani decyzji dotyczącej ewentualnego unieważnienia wyników osiągniętych przez Kenijkę.
W dalszym postępowaniu znaczenie będą miały formalna ocena wyniku kontroli, stanowisko zawodniczki oraz rozstrzygnięcie właściwych organów antydopingowych. Dopiero wówczas będzie można określić, czy Jepchirchir zostanie zdyskwalifikowana i jakie konsekwencje poniesie.
Do tego czasu pozostaje zawieszoną zawodniczką, a nie sportsmenką prawomocnie ukaraną za doping. To rozróżnienie jest istotne zarówno dla oceny jej dotychczasowych osiągnięć, jak i przyszłości wyniku uzyskanego w Sydney.
Nie tylko maratony przyciągają miłośników biegania – przypominamy też, jak wygląda Runmageddon, jakie przeszkody czekają na trasie i jak zapisać się na start.
