Rekord świata w maratonie mężczyzn wynosi 2:00:35 i należy do Kelvina Kiptuma. Kenijczyk uzyskał ten czas 8 października 2023 roku w Chicago. Wśród kobiet oficjalnym rekordem świata pozostaje 2:09:56 Ruth Chepngetich, osiągnięte 13 października 2024 roku również podczas Chicago Marathon, informuje kuriersportu.pl. Oba wyniki zostały ratyfikowane przez World Athletics i nadal figurują jako rekordy świata.
Różnica między rekordami wynosi 9 minut i 21 sekund, ale same liczby nie pokazują w pełni skali tych osiągnięć. Kiptum przebiegł każde 10 km średnio w czasie około 28:34, a Chepngetich potrzebowała na taki odcinek około 30:48. Utrzymanie podobnego tempa przez pełne 42,195 km oznacza bieg na poziomie niedostępnym nawet dla zdecydowanej większości zawodowych maratończyków.
Obecny rekord świata w maratonie oznacza średnią prędkość około 21 km/h w przypadku mężczyzn i 19,5 km/h w przypadku kobiet.
Aktualny rekord świata w maratonie mężczyzn
Kelvin Kiptum ustanowił rekord świata mężczyzn w maratonie podczas Chicago Marathon 2023. Finiszował z wynikiem 2:00:35, poprawiając o 34 sekundy wcześniejszy rekord Eliuda Kipchoge wynoszący 2:01:09.
Według oficjalnego komunikatu World Athletics Kenijczyk osiągnął półmetek w 1:00:48. Po 30 km jego czas wynosił 1:26:31, ale najważniejsza część biegu dopiero się zaczynała. Między 30. a 35. kilometrem Kiptum uzyskał 13:51, a odcinek od 30. do 40. kilometra pokonał w 27:52.
„A world record was not on my mind today” — mówił Kelvin Kiptum po swoim rekordowym biegu w Chicago.
Jego strategia była charakterystyczna również dla wcześniejszych maratonów. Kiptum potrafił zachować bardzo wysoką prędkość w drugiej części dystansu, kiedy większość zawodników zaczyna zwalniać z powodu wyczerpywania zapasów glikogenu i narastającego zmęczenia mięśniowego.
| Parametr | Kelvin Kiptum |
|---|---|
| Rekord | 2:00:35 |
| Miejsce | Chicago |
| Data | 8 października 2023 |
| Dystans | 42,195 km |
| Średnie tempo | ok. 2:51,5 min/km |
| Średnia prędkość | ok. 21,0 km/h |
| Półmaraton podczas biegu | 1:00:48 |
| Poprzedni rekord | 2:01:09 Eliuda Kipchoge |
Kiptum zmarł w lutym 2024 roku w wypadku drogowym w Kenii. Nie zdążył więc ponownie zaatakować granicy dwóch godzin w oficjalnych warunkach startowych. Jego 2:00:35 pozostaje na czele tabel World Athletics, przed 2:01:09 Kipchoge.
Rekord świata kobiet w maratonie
Ruth Chepngetich dokonała jeszcze większego skoku w tabeli rekordów. Podczas Chicago Marathon 13 października 2024 roku Kenijka uzyskała 2:09:56 i jako pierwsza kobieta w oficjalnym maratonie zeszła poniżej granicy 2 godzin i 10 minut.
Poprzedni rekord należał do Tigst Assefy z Etiopii i wynosił 2:11:53. Chepngetich poprawiła go aż o 1 minutę i 57 sekund. World Athletics ratyfikowało wynik 2:09:56 w grudniu 2024 roku.
Tempo potrzebne do osiągnięcia rekordu świata kobiet w maratonie wynosiło średnio około 3:04,8 min/km przez ponad dwie godziny.
Początek biegu Chepngetich był wyjątkowo szybki nawet jak na standardy elity. Pierwsze 5 km pokonała w 15:00, a na 10. kilometrze zegar wskazywał 30:14. Na mecie uzyskała 2:09:56, poprawiając również o ponad cztery minuty swój wcześniejszy rekord życiowy wynoszący 2:14:18.
„This is my dream. I fought a lot, thinking about the world record” — powiedziała Chepngetich po zwycięstwie w Chicago.
| Parametr | Ruth Chepngetich |
|---|---|
| Rekord | 2:09:56 |
| Miejsce | Chicago |
| Data | 13 października 2024 |
| Dystans | 42,195 km |
| Średnie tempo | ok. 3:04,8 min/km |
| Średnia prędkość | ok. 19,48 km/h |
| Pierwsze 5 km | 15:00 |
| Poprzedni rekord świata | 2:11:53 Tigst Assefy |
Według aktualnej tabeli World Athletics wynik Chepngetich nadal zajmuje pierwsze miejsce. W 2026 roku Etiopka Fotyen Tesfay przebiegła maraton w Barcelonie w 2:10:51, a Tigst Assefa uzyskała 2:11:04 w Berlinie. Żadna z nich nie poprawiła 2:09:56.
Jak szybko trzeba biec na rekord świata?
Maraton ma dokładnie 42,195 km. Kilkusekundowa różnica na jednym kilometrze, która na treningu może wydawać się niewielka, na całym dystansie przekłada się na kilka minut wyniku końcowego.
Porównanie rekordowego tempa wygląda następująco:
| Odcinek | Tempo Kiptuma 2:00:35 | Tempo Chepngetich 2:09:56 |
|---|---|---|
| 1 km | ok. 2:51,5 | ok. 3:04,8 |
| 5 km | ok. 14:17 | ok. 15:24 |
| 10 km | ok. 28:35 | ok. 30:48 |
| Półmaraton w równym tempie | ok. 1:00:18 | ok. 1:04:58 |
| Maraton | 2:00:35 | 2:09:56 |
Te wartości są średnimi wyliczonymi z wyniku końcowego, nie rzeczywistymi międzyczasami każdego fragmentu trasy. Maratończycy zmieniają tempo zależnie od profilu trasy, warunków, sytuacji w grupie i planu taktycznego.
Na poziomie rekordu nawet chwilowe zwolnienie o kilka sekund na kilometr musi później zostać skompensowane tempem, które dla większości biegaczy byłoby bardzo szybkim biegiem na 5 km.
Dlaczego 1:59:40 Eliuda Kipchoge nie jest rekordem świata?
W zestawieniach wyników często pojawia się jeszcze jeden czas: 1:59:40,2. Eliud Kipchoge osiągnął go 12 października 2019 roku podczas INEOS 1:59 Challenge w Wiedniu i jako pierwszy człowiek przebiegł dystans maratoński poniżej dwóch godzin.
Nie był to jednak oficjalny rekord maratonu. World Athletics nie ratyfikowało rezultatu jako rekordu świata, ponieważ próba została przeprowadzona w specjalnie przygotowanych warunkach i nie spełniała wszystkich wymogów normalnych zawodów. Kipchoge korzystał między innymi ze zmieniających się grup pacemakerów ustawionych aerodynamicznie przed nim.
To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie:
- 1:59:40,2 Kipchoge jest najsłynniejszym biegiem maratońskim poniżej dwóch godzin, ale nie oficjalnym rekordem świata.
- 2:00:35 Kiptuma zostało osiągnięte podczas normalnego Chicago Marathon i spełniło warunki ratyfikacji.
- Dlatego w oficjalnych tabelach rekordzistą świata pozostaje Kelvin Kiptum.
„It is a great feeling to make history in sport” — powiedział Kipchoge po biegu w Wiedniu.
Co musi spełniać trasa, aby wynik został rekordem?
Nie każdy bardzo szybki maraton może zostać uznany za rekord świata. World Athletics określa wymagania dotyczące dystansu, pomiaru trasy, charakterystyki jej przebiegu i organizacji zawodów.
W praktyce znaczenie mają między innymi:
- prawidłowo zmierzony dystans 42,195 km;
- certyfikowany pomiar trasy;
- dopuszczalna różnica wysokości między startem a metą;
- ograniczenie odległości w linii prostej między startem a metą;
- przestrzeganie przepisów dotyczących pomocy dla zawodników;
- oficjalny pomiar czasu;
- przejście procedury ratyfikacji wyniku.
Właśnie dlatego czas z szybkiej, ale nieregulaminowej próby nie automatycznie staje się rekordem maratonu. Rekord jest kategorią regulaminową, a nie wyłącznie najlepszym czasem uzyskanym przez człowieka na dystansie około 42 km.
Jak zmieniał się rekord maratonu?
Postęp w maratonie nie przebiega równomiernie. W rywalizacji mężczyzn przez lata szczególne znaczenie miał Berlin, gdzie rekordy ustanawiali m.in. Haile Gebrselassie, Dennis Kimetto i Eliud Kipchoge. Kiptum przeniósł rekord do Chicago.
Wśród kobiet przez wiele lat punktem odniesienia pozostawało 2:15:25 Pauli Radcliffe z 2003 roku. Brigid Kosgei pobiegła w Chicago w 2019 roku 2:14:04, a Tigst Assefa w Berlinie w 2023 roku obniżyła rekord do 2:11:53. Rok później Chepngetich zeszła do 2:09:56.
W ostatnich latach poprawa wyników wiąże się z kilkoma równoległymi czynnikami:
- bardziej precyzyjnym planowaniem obciążeń treningowych;
- rozwojem żywienia i strategii dostarczania węglowodanów podczas biegu;
- lepszym doborem pacemakerów;
- postępem w konstrukcji butów startowych z nowoczesnymi piankami i płytkami;
- wyborem szybkich tras oraz optymalnych warunków pogodowych.
Sam sprzęt nie biegnie jednak 42,195 km. O wyniku nadal decyduje połączenie wydolności tlenowej, ekonomii biegu, odporności mięśniowej, termoregulacji, strategii energetycznej i zdolności utrzymania tempa po 30. kilometrze.
FAQ o rekordach świata w maratonie
Jaki jest rekord świata w maratonie mężczyzn?
Oficjalny rekord wynosi 2:00:35. Kelvin Kiptum ustanowił go 8 października 2023 roku podczas Chicago Marathon.
Jaki jest rekord świata w maratonie kobiet?
Ruth Chepngetich jest rekordzistką świata z czasem 2:09:56 uzyskanym 13 października 2024 roku w Chicago. Wynik został oficjalnie ratyfikowany przez World Athletics.
Kto przebiegł maraton poniżej dwóch godzin?
Eliud Kipchoge pokonał dystans w 1:59:40,2 podczas specjalnej próby INEOS 1:59 Challenge w 2019 roku. Rezultat nie został uznany za oficjalny rekord świata.
Jakie tempo miał Kelvin Kiptum podczas rekordu?
Średnio około 2 minut i 51,5 sekundy na kilometr, co odpowiada prędkości około 21 km/h.
Jakie tempo miała Ruth Chepngetich?
Średnia dla wyniku 2:09:56 wynosi około 3 minut i 4,8 sekundy na kilometr. To około 15:24 na każde 5 km przy idealnie równym tempie.
Kto jest najbliżej kobiecego rekordu?
W oficjalnych tabelach World Athletics za wynikiem Chepngetich znajduje się Fotyen Tesfay z czasem 2:10:51 uzyskanym w Barcelonie 15 marca 2026 roku. Najszybszy maraton kobiet nadal pozostaje jednak wynikiem 2:09:56 z Chicago.
Warto też przypomnieć historię Hubert Hurkacz przerwał serię porażek z Djokoviciem. Jak wygrał w Szanghaju i z kim zagra w kolejnej rundzie?
