Trenerzy dostają większe pole manewru w trakcie seta, a kluby nie będą już musiały zajmować dwóch miejsc w 13- lub 14-osobowej kadrze zawodnikami libero. Polski Związek Piłki Siatkowej wprowadził trzy konkretne zmiany w przepisach na sezon 2026/2027. I nie jest to zapowiedź na przyszłość – nowe zasady już obowiązują, informuje kuriersportu.pl.
Decyzję podjęto 30 września 2026 roku. Uchwała Prezydium Zarządu PZPS nr 85/2026 dotyczy rozgrywek PZPS oraz Polskiej Ligi Siatkówki. Związek wskazał trzy obszary: liczbę zmian w secie, obsadę pozycji libero oraz sposób prowadzenia części rozgrzewki przeznaczonej na zagrywkę.
„Uchwała wchodzi w życie z chwilą podjęcia” – zapisano w dokumencie PZPS.
Najbardziej odczuwalna w trakcie meczu może być zmiana limitu: trener ma teraz do dyspozycji osiem regulaminowych zmian w secie zamiast sześciu.
Nowe przepisy PZPS 2026/27. Co dokładnie się zmieniło?
Lista jest krótka, ale każdy z trzech punktów może mieć praktyczne znaczenie. PZPS zdecydował, że w sezonie 2026/27 obowiązują:
- 8 regulaminowych zmian w jednym secie – wcześniej limit wynosił 6,
- minimum jeden libero w składzie liczącym 13 lub 14 zawodników – nie ma już obowiązku zgłaszania dwóch,
- oddzielne 90-sekundowe okresy na wykonywanie zagrywki podczas rozgrzewki dla obu drużyn.
| Element | Dotychczas | Sezon 2026/27 | Praktyczne znaczenie |
|---|---|---|---|
| Zmiany w secie | 6 | 8 | Więcej możliwości reagowania składem i prowadzenia zmian taktycznych |
| Libero przy kadrze 13–14 osób | Wymaganych dwóch | Wystarczy jeden | Klub może inaczej wykorzystać miejsce w kadrze meczowej |
| Zagrywka podczas rozgrzewki | Bez nowego oddzielnego protokołu | 90 sekund osobno dla każdego zespołu | Uporządkowanie rozgrzewki i większe bezpieczeństwo zawodników |
Osiem zmian zamiast sześciu. Dla trenera to nie jest kosmetyka
Dwie dodatkowe zmiany mogą wyglądać jak niewielka korekta regulaminu. W praktyce właśnie ten punkt daje sztabom najwięcej nowych możliwości.
Trener może później reagować na przebieg seta, mocniej korzystać z zawodników zadaniowych albo zachować większy zapas na końcówkę. Ma to znaczenie chociażby przy zmianach związanych z zagrywką, blokiem czy rozegraniem.
Dobrym przykładem jest klasyczna podwójna zmiana rozgrywającego i atakującego. Jeżeli liczyć wejście dwóch zawodników oraz późniejszy powrót dwóch graczy wyjściowych, taka pełna operacja wykorzystuje cztery regulaminowe zmiany.
Przy limicie sześciu po takiej sekwencji pozostawały tylko dwie zmiany. Przy limicie ośmiu pozostają cztery.
Nie oznacza to automatycznie, że trener może dowolnie wymieniać zawodników. Sama uchwała PZPS zmienia przede wszystkim łączny limit regulaminowych zmian w secie. Nie należy więc interpretować jej jako zniesienia wszystkich pozostałych zasad dotyczących zmian zawodników.
Różnica staje się szczególnie cenna w długim, wyrównanym secie, w którym trener nie musi tak szybko „oszczędzać” ostatnich ruchów na ławce.
Zmiana może też zwiększyć znaczenie zawodników zadaniowych
Większy limit daje sztabom możliwość częstszego wykorzystywania siatkarzy, którzy pojawiają się na boisku w konkretnym celu. Może to być mocny zagrywający wprowadzany w końcówce, środkowy potrzebny do ustawienia z silniejszym blokiem czy zawodnik mający ustabilizować określony fragment gry.
Nie każda drużyna będzie korzystała z pełnych ośmiu zmian w każdym secie. Ważniejsze jest co innego: trener nie będzie musiał rezygnować z ruchu taktycznego wyłącznie z obawy, że zbyt wcześnie wykorzysta limit.
Jeden libero w 13- lub 14-osobowym składzie. Co zyskują kluby?
Druga zmiana dotyczy nie samej gry na boisku, lecz konstrukcji kadry meczowej. PZPS zrezygnował z wymogu zgłaszania dwóch zawodników libero, gdy drużyna wpisuje do składu 13 lub 14 graczy.
Od sezonu 2026/27 wystarczy jeden libero.
To nie oznacza zakazu zgłaszania dwóch zawodników na tej pozycji. Zmiana daje klubom wybór. Jeżeli szkoleniowiec uzna, że jeden libero jest wystarczający, dodatkowe miejsce może wykorzystać na zawodnika z innej pozycji.
Może to mieć znaczenie szczególnie wtedy, gdy:
- drużyna ma problemy zdrowotne na jednej z pozycji,
- trener chce mieć dodatkowego przyjmującego, środkowego lub atakującego,
- drugi libero rzadko pojawiałby się na boisku,
- konkretny przeciwnik wymaga szerszych możliwości taktycznych na innej pozycji.
Z drugiej strony dwa libero nadal mogą mieć wartość sportową. Kontuzja, gorszy dzień jednego z zawodników albo odmienne profile gry w przyjęciu i obronie sprawiają, że część zespołów zapewne nadal będzie korzystała z obu.
PZPS nie likwiduje drugiego libero. Likwiduje obowiązek jego obecności w 13- i 14-osobowej kadrze. To istotna różnica.
Po co 90 sekund na zagrywkę podczas rozgrzewki?
Trzecia zmiana jest mniej widowiskowa, ale ma bardzo praktyczne uzasadnienie. Każdy z zespołów otrzymuje oddzielny, 90-sekundowy czas przeznaczony na wykonywanie zagrywek podczas rozgrzewki.
Podobne rozwiązanie znalazło się wśród testów zatwierdzonych przez światową federację. FIVB informowała przed sezonem 2026, że po części rozgrzewki ataku jedna drużyna ma otrzymać 90 sekund na zagrywkę, a następnie taki sam czas druga. Jako powód wskazano bezpieczeństwo zawodników.
Ma to sens. Przy jednoczesnym wykonywaniu mocnych zagrywek po obu stronach boiska piłki mogą wpadać w strefę, w której zawodnicy drugiego zespołu nadal przygotowują się do kolejnych elementów rozgrzewki. Rozdzielenie tej części sprawia, że sytuacja jest bardziej przewidywalna.
Nie każda zmiana regulaminu musi zmieniać taktykę meczu. Czasem chodzi po prostu o uporządkowanie tego, co dzieje się na boisku jeszcze przed pierwszym gwizdkiem.
PZPS nie wymyślił tych rozwiązań od zera
Polska decyzja wpisuje się w szerszy kierunek zmian testowanych w światowej siatkówce. FIVB zatwierdziła na 2026 rok eksperymenty obejmujące m.in. zwiększenie liczby zmian z sześciu do ośmiu, nowe podejście do liczby libero w kadrze oraz osobną część rozgrzewki zagrywkowej.
Różnica jest jednak ważna: w Polsce nie mówimy już wyłącznie o międzynarodowym teście. PZPS formalnie przyjął te trzy rozwiązania uchwałą nr 85/2026 dla rozgrywek PZPS i PLS w sezonie 2026/2027.
Co się nie zmieniło? To nie jest nowy regulamin siatkówki od podstaw
Przy takich komunikatach łatwo o zbyt szeroką interpretację. Uchwała z 30 września dotyczy trzech konkretnych obszarów. Nie oznacza zmiany podstawowych zasad zdobywania punktów, liczby zawodników znajdujących się jednocześnie na boisku czy samej funkcji libero.
Najkrócej:
- na boisku nadal gra sześciu zawodników drużyny,
- zmienił się limit regulaminowych zmian w secie, a nie cała konstrukcja systemu zmian,
- zmiana dotycząca libero odnosi się do liczby libero wymaganych w 13- i 14-osobowym składzie,
- 90 sekund dotyczy konkretnej części przedmeczowej rozgrzewki.
Kto może najbardziej skorzystać na nowych przepisach?
Najwięcej nowych możliwości dostają trenerzy dysponujący szeroką ławką. Dodatkowe dwie zmiany mają wartość tylko wtedy, gdy sztab rzeczywiście ma zawodników mogących wejść na boisko z konkretnym zadaniem.
Elastyczniejsza zasada dotycząca libero działa nieco inaczej. Tu korzyść pojawia się jeszcze przed meczem – podczas układania kadry. Trener nie musi poświęcać dwóch miejsc libero tylko dlatego, że chce zgłosić 13 lub 14 zawodników.
W efekcie jedna decyzja PZPS wpływa na dwa różne poziomy pracy szkoleniowca: budowę składu przed spotkaniem i zarządzanie zawodnikami już podczas seta.
To właśnie dlatego uchwała nr 85/2026 jest czymś więcej niż techniczną korektą regulaminu. Dwie dodatkowe zmiany zwiększają swobodę taktyczną, nowa zasada dla libero daje większą elastyczność przy tworzeniu kadry, a oddzielny czas na zagrywkę porządkuje przedmeczową rozgrzewkę.
Nowe przepisy obowiązują w rozgrywkach PZPS i PLS w sezonie 2026/2027 ze skutkiem natychmiastowym od podjęcia uchwały 30 września 2026 roku.
Warto też sprawdzić, dlaczego Magda Linette od początku sierpnia nie wygrała meczu w głównym cyklu i odpadła z China Open.
